როგორ აირჩიო ვებგვერდის დეველოპერი: რა შეამოწმო ხელშეკრულებამდე

ვებგვერდის დეველოპერი ის ადამიანი ან გუნდია, ვინც საიტს აწყობს, აქვეყნებს და შემდეგ მას უვლის. როგორ ავირჩიოთ ვებგვერდის დეველოპერი? ჩვეულებრივ პორტფოლიოს სქრინშოტებით ირჩევენ, სქრინშოტი კი დიზაინს აჩვენებს და არა იმას, რაც მის მიღმაა: სისწრაფეს ტელეფონზე, ვის ეკუთვნის დომენი, შეძლებ თუ არა ტექსტის შეცვლას დეველოპერის გარეშე და რა მოხდება გაშვებიდან ერთი წლის შემდეგ.

ქვემოთ ის შემოწმებებია, რომელთა გაკეთებაც ხელშეკრულებამდე ღირს. ზოგი შეხვედრაზე დასასმელი კითხვაა, ზოგი ტესტი, რომელსაც თავად, ათ წუთში გააკეთებ.

ჯერ გადაწყვიტე, რისთვის გჭირდება საიტი

დეველოპერის არჩევამდე ერთი გვერდი დაწერე: რა უნდა გააკეთოს ვიზიტორმა საიტზე (დარეკოს, ფორმა შეავსოს, იყიდოს, ინფორმაცია მოძებნოს), რამდენ ენაზე იქნება, ვინ შეცვლის ტექსტებსა და ფოტოებს და რომელ სისტემებთან უნდა იყოს დაკავშირებული: CRM, გადახდა, ჯავშნები. ამ გვერდის გარეშე შეთავაზებებს ერთმანეთს ვერ შეადარებ, რადგან თითოეული სხვა საიტს აფასებს.

პორტფოლიოში ცოცხალი საიტები ნახე და არა სურათები

სთხოვე ბმულები და არა პრეზენტაცია. ორი-სამი საიტი საკუთარ ტელეფონზე გახსენი, მობილური ინტერნეტით და არა ოფისის Wi-Fi-ით. თუ საიტი ორენოვანია, ენა გადართე. დეველოპერს სთხოვე, სატესტო გარემოში გაჩვენოს, როგორ იგზავნება და მიიღება ფორმით გაგზავნილი შეტყობინება. შეამოწმე, განახლებულია თუ არა კონტენტი, შემდეგ კი ჰკითხე, ვინ არის პასუხისმგებელი მის განახლებაზე და რა მხარდაჭერაზე შეთანხმდნენ. ამ ათ წუთში მეტს გაიგებ, ვიდრე ერთსაათიან პრეზენტაციაზე.

ვის ეკუთვნის დომენი, ჰოსტინგი და კოდი

ეს პირველი კითხვაა და ყველაზე ადვილად გამოგრჩება. ICANN-ის განმარტებით, რეგისტრანტი არის პირი ან ორგანიზაცია, რომელიც დომენს არეგისტრირებს; მას დომენის მფლობელსაც (domain name holder) უწოდებენ. ICANN იმასაც წერს, რომ დომენის რეგისტრაციასა და გამოყენებაზე მთელ პასუხისმგებლობას მხოლოდ რეგისტრანტი იღებს და რეგისტრაციის მონაცემები ზუსტი და განახლებული უნდა ჰქონდეს. ამიტომ დომენი შენს ან შენი კომპანიის სახელზე უნდა დარეგისტრირდეს, შენს ელფოსტაზე, და არა დეველოპერის.

იგივე ეხება ჰოსტინგის ანგარიშს, ადმინისტრატორის წვდომასა და საწყის კოდს. ხელშეკრულებაში ჩაწერე, რომ ეს ყველაფერი გაშვების დღიდან შენია, დეველოპერს კი მხოლოდ წვდომა აქვს. თუ თანამშრომლობა დასრულდება, საიტი შენთან უნდა დარჩეს და არა მასთან.

სისწრაფე და ტელეფონი

Google საიტს მისი მობილური ვერსიით აფასებს. Google Search Central-ის თანახმად, ინდექსირებისა და რანჟირებისთვის ის საიტის მობილურ ვერსიას იყენებს, რომელსაც Googlebot-ის სმარტფონის ვერსიით სკანირებს. მთავარი კონტენტი მობილურ ვერსიაშიც ხელმისაწვდომი უნდა იყოს Googlebot-ისთვის, მაშინაც კი, თუ მისი განლაგება კომპიუტერის ვერსიისგან განსხვავდება.

ჩატვირთვის, რეაგირებისა და სტაბილურობის შესაფასებლად Google-ს სამი საზომი აქვს, Core Web Vitals. LCP (რა სწრაფად იტვირთება მთავარი კონტენტი) კარგია 2,5 წამამდე, INP (რა სწრაფად რეაგირებს გვერდი ქმედებაზე) 200 მილიწამამდე, CLS (რამდენად „ხტება“ გვერდი ჩატვირთვისას) 0,1-მდე. ზღვრები გვერდის ჩატვირთვების 75-ე პროცენტილზე იზომება. დეველოპერს სთხოვე, მის მიერ აწყობილი ორი-სამი საიტი PageSpeed Insights-ში გაატაროს, ან თავად გაატარე. ამას ათ წუთზე ნაკლები სჭირდება.

SEO-ს საფუძვლები აწყობისას ემატება და არა შემდეგ

Google-ის რჩევა SEO-ს სპეციალისტის აყვანაზე პირდაპირია: კარგი დროა, როცა რედიზაინს ან ახალ საიტს გეგმავ, რაც ადრე, მით უკეთესი, რომ საიტი საძიებო სისტემისთვის საფუძვლიდანვე სწორად აეწყოს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს: თითო გვერდს თავისი title და description, სათაურების ლოგიკური იერარქია, გასაგები URL-ები, ორენოვანი საიტისთვის hreflang და სწორად დაკავშირებული ენობრივი ვერსიები, სურათებს აღწერა (alt). თუ ეს სამუშაო მოგვიანებით იგეგმება, დააზუსტე, ვინ შეასრულებს მას და გამოიწვევს თუ არა დამატებით ხარჯს საიტის აწყობაში საჭირო ცვლილებები. SEO-ს ქართულ ენაზე თავისი თავისებურებები აქვს და მათზე ცალკე ვწერთ.

ხელმისაწვდომობა

ხელმისაწვდომი საიტი ხშირად ყველასთვის უფრო მოსახერხებელია: ვისაც მხედველობა უსუსტდება, ვინც მაუსის ნაცვლად მხოლოდ კლავიატურას იყენებს, ვინც მზეზე ტელეფონიდან კითხულობს. ვებ-ხელმისაწვდომობისთვის W3C-ის მოქმედი რეკომენდაციაა WCAG 2.2, რომლის გამოყენებასაც W3C გვირჩევს, რომ ხელმისაწვდომობაზე მუშაობა მომავალშიც აქტუალური დარჩეს. შეხვედრაზე ჰკითხე, როგორ ამოწმებენ ტექსტისა და ფონის კონტრასტს, როგორ ურთავენ ინფორმაციულ სურათებს ტექსტურ ალტერნატივას, როგორ ამუშავებენ დეკორატიულ სურათებს და როგორ ამოწმებენ ფორმას მხოლოდ კლავიატურით.

ვინ შეცვლის ტექსტს ხვალ

საიტი გაშვების დღეს არ მთავრდება. ფასი იცვლება, ახალი მომსახურება ემატება, ფოტოები ძველდება. ჰკითხე, როგორ შეცვლი ტექსტსა და სურათს თავად, დეველოპერისთვის მიწერის გარეშე, და სთხოვე, ტესტურ გარემოში გაჩვენოს, და არა სიტყვით დაგპირდეს. თუ მცირე შესწორებაც დეველოპერის ჩართვას მოითხოვს, ხელშეკრულებამდე შეათანხმე ცვლილებების ვადა და შესაძლო ღირებულება.

ანალიტიკა და ფორმა: შეამოწმე გაშვებამდე

შეთანხმდი, ვინ დააყენებს ანალიტიკას, რომელ ქმედებებს ჩათვლის ის შედეგად (გაგზავნილი ფორმა, ზარის ღილაკზე დაჭერა, შესყიდვა) და როგორ იმუშავებს მასთან ქუქი-ფაილების თანხმობის ბანერი. მერე შეამოწმე: გააგზავნე ფორმა, ნახე, სწორ მისამართზე მივიდა თუ არა შეტყობინება და დაითვალა თუ არა ანალიტიკამ. საიტს, რომელიც ამის გარეშე ეშვება, პირველი თვეები არ ახსოვს, მოგვიანებით კი სწორედ მათთან შედარება მოგინდება. პირველი მარკეტინგული აუდიტიც სწორედ აქედან იწყება.

მხარდაჭერა გაშვების შემდეგ

შეთანხმდი, ვინ აახლებს სისტემასა და მის პლაგინებს, რა სიხშირით კეთდება სარეზერვო ასლი და სად ინახება, ვინ რეაგირებს, თუ საიტი ღამით გაითიშა, და რა ვადაში. ეს ყველაფერი ხელშეკრულებაში უნდა ეწეროს, შესაბამის ფასთან ან საათობრივ განაკვეთთან ერთად. „ყოველთვის დაგეხმარებით“ რეაგირების ვადა არ არის.

ფასი, პუნქტობრივად

სთხოვე ფასის პუნქტებად დაშლა: დიზაინი, დეველოპმენტი, ტექსტები, ფოტო, თარგმანი, ლიცენზიები და ყოველწლიური ხარჯები: ჰოსტინგი, დომენის განახლება, ფასიანი პლაგინები. შეთავაზებამ, რომელიც უფრო იაფი ჩანს, შეიძლება ამ პუნქტებიდან ერთ-ერთი უთქმელად შენზე გადმოიტანოს. ორ შეთავაზებას მხოლოდ მაშინ შეადარებ, როცა პუნქტები ერთნაირია.

შაბლონი თუ ინდივიდუალური საიტი

ორივეს თავისი ადგილი აქვს. შაბლონზე აწყობილი საიტი უფრო სწრაფად ეშვება და ნაკლები ჯდება, მცირე, სტანდარტული ამოცანისთვის კი ხშირად სრულიად საკმარისია. ინდივიდუალური საიტი მაშინ ღირს, როცა ბრენდს საკუთარი ვიზუალური ენა აქვს, როცა კონკრეტული ფუნქცია გჭირდება ან როცა საიტი რამდენიმე სისტემასთანაა დაკავშირებული. ორივე შემთხვევაში ზემოთ ჩამოთვლილი შემოწმებები ერთნაირად მოქმედებს.

როგორ ავირჩიოთ ვებგვერდის დეველოპერი: შვიდი კითხვა შეხვედრაზე

1. ვის სახელზე დარეგისტრირდება დომენი და ვის ანგარიშზე იქნება ჰოსტინგი?
2. გადმომეცემა თუ არა საწყისი კოდი და ადმინისტრატორის წვდომა?
3. რას აჩვენებს თქვენი ბოლო ორი საიტი PageSpeed Insights-ში, მობილურზე?
4. ვინ წერს გვერდების სათაურებსა და აღწერებს და როდის?
5. როგორ შევცვალო ტექსტი თავად? მაჩვენეთ.
6. რას მოიცავს მხარდაჭერა გაშვების შემდეგ და რა ღირს?
7. რა შედის ფასში და რა არა: დიზაინი, ტექსტები, ფოტო, თარგმანი, ლიცენზიები?

შვიდივე კითხვაზე კონკრეტული პასუხი ორ ლამაზ სქრინშოტზე მეტს ამბობს.

საიდან დაიწყო

თუ ახალ საიტს გეგმავ ან არსებულის შეფასება გინდა, მოითხოვე უფასო აუდიტი. როგორ ვაწყობთ ვებგვერდებს, აღწერილია ვებგვერდების შექმნის გვერდზე.